Dochodzenie roszczeń wekslowych w postępowaniu cywilnym

Roszczenie z weksla może być dochodzone na drodze sądowej. Pozew wniesiony przez wierzyciela wekslowego może zostać rozpoznany w postępowaniu nakazowym jeżeli powód zgłosi wniosek o wydanie nakazu zapłaty w tym postępowaniu. Sąd orzeka wówczas na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i przeprowadzania rozprawy i opiera się jedynie na złożonym pozwie oraz załączonym do niego oryginalnym wekslu. W razie złożenia ważnego weksla sąd wydaje nakaz zapłaty przesyłając go wierzycielowi oraz dłużnikowi. W nakazie zapłaty wyznaczony jest dwutygodniowy termin na zapłatę sumy wekslowej bądź na wniesienie przeciwko niemu zarzutów. Niezależnie od działań dłużnika, po dwóch tygodniach nakaz zapłaty staje się wykonalny i może być przedmiotem egzekucji komorniczej po nadaniu klauzuli wykonalności, a więc ma moc tytułu egzekucyjnego. Ponadto nakaz zapłaty od chwili wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, będący podstawą dla prowadzenia przez komornika postępowania zabezpieczającego.

Protest wekslowy

Protest sporządza się głównie z powodu odmowy przyjęcia weksla przez trasata lub odmowy zapłacenia sumy wekslowej. Ponadto protest może być sporządzony: z powodu braku daty przyjęcia weksla, odmowy wydania oryginału weksla, odmowy wydania wtóropisu weksla, odmowy złożenia sumy do depozytu sądowego.

Sporządzenie protestu jest warunkiem tzw. poszukiwania zwrotnego (regresu) ponadto sam protest ma istotne znaczenie dowodowe jako, że jest dokumentem urzędowym, „który stanowi dowód tego co zostało w nim zaświadczone”.

W przypadku nieprzyjęcia weksla, protestu należy dokonać w terminie, w którym ma nastąpić przedstawienie weksla do przyjęcia, natomiast przy odmowie zapłaty weksla płatnego w oznaczonym dniu lub w pewien czas po tym dniu albo po okazaniu – w jednym z dwóch dni powszednich przypadających po terminie płatności, przy wekslu płatnym za okazaniem – aż do upływu terminu, w ciągu którego można przedstawić weksel do zapłaty.

Elementy weksla

W prawie polskim zasady wystawiania i obrotu wekslami reguluje ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe. Dla ważności weksla trasowanego niezbędne jest zamieszczenie w nim poniższych elementów.
Po pierwsze – nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono. Po drugie – polecenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej. Po trzecie – nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata). Po czwarte – oznaczenie terminu płatności. Po piąte – oznaczenie miejsca płatności. Po szóste – nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana. Po siódme – oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla. Po ósme – podpis wystawcy weksla.

Do 1 stycznia 2007 r. istniały urzędowe blankiety wekslowe, które służyły realizacji obowiązków fiskalnych wynikających z ustawy o opłacie skarbowej. Od tej daty od weksli nie pobiera się opłaty skarbowej, natomiast w obrocie funkcjonują prywatne blankiety wydawane przez poszczególnych przedsiębiorców, z tym, że nie ma ustalonego jednolitego wzoru takiego dokumentu.

Weksel in blanco

Z chwilą uzupełnienia weksla in blanco w sposób zgodny z zawartym porozumieniem staje się on wekslem zwykłym. Aby dokument mógł być uznany za weksel in blanco, musi spełniać dwa warunki: na dokumencie tym musi być umieszczony podpis któregokolwiek z dłużników wekslowych wystawcy, akceptanta, poręczyciela), złożony w zamiarze zobowiązania się wekslowo, niezupełność treści weksla nie może być niezamierzona, w przeciwnym wypadku jest to weksel nieważny.

Weksel in blanco to weksel celowo nieuzupełniony w chwili wystawienia, a więc taki, który nie został wypełniony całkowicie lub nie posiada niektórych cech, jakie prawo wekslowe wymaga dla ważności weksla. Tym brakującym elementem, który najczęściej jest nie określony w chwili wystawienia weksla jest suma wekslowa. Zobowiązanie z weksla in blanco jest związane z dodatkową umową między wystawcą weksla a remitentem. Jest to tzw. porozumienie lub deklaracja wekslowa, gdzie strony uzgadniają w jaki sposób weksel in blanco powinien być wypełniony w brakujące elementy w momencie emisji weksla.

Przenoszenie praw z weksla

Przenoszenie praw z weksla następuje poprzez indos, będący pisemnym oświadczeniem zbywcy złożonym na wekslu lub przedłużku. Do przeniesienia praw z weksla potrzebne jest jego wydanie oraz nieprzerwany szereg indosów. Indosy są nieprzerwane, jeżeli każdy indosatariusz opiera swoje prawa na poprzednim indosie imiennym. Pierwszy indos musi pochodzić od remitenta, a w przypadku weksli na zlecenie własne – od wystawcy. Osoba, która zbywa weksel jest nazywana: „indosantem” a osoba, która nabywa „indosatariuszem”.

Można wyróżnić następujące rodzaje indosu wekslowego. Indos zupełny (imienny) – wskazujący osobę indosatariusza. Indos in blanco nie wymienia osoby indosatariusza, który może wówczas wypełnić weksel własnym nazwiskiem albo innej osoby, indosować weksel dalej in blanco albo przenieść weksel przez proste wręczenie na inną osobę bez wypełnienia indosu in blanco i bez indosowania dalej. Indos pełnomocniczy, który nie przenosi praw z weksla, udziela natomiast upoważnienia do wykonywania praw w imieniu indosanta. Indos zastawniczy ustanawia go indosant i wydaje weksel indosatariuszowi, ustanowienie indosu zastawniczego nie powoduje przeniesienia własności weksla na indosatariusza.

Dłużnicy wekslowi

W zależności od sytuacji dłużnikami wekslowymi mogą być. Po pierwsze trasat – osoba, której wystawca weksla zleca zapłatę sumy wekslowej. Po drugie – przyjemca (akceptant) – trasat, który przyjął na siebie dokonał akceptu weksla zobowiązanie zapłaty sumy wekslowej.

Może być także wystawca weksla – wystawca odpowiada za przyjęcie i za zapłatę weksla przez trasata, wystawca może się natomiast zwolnić od odpowiedzialności za przyjęcie weksla przez umieszczenie odpowiedniej klauzuli. Jak także poręczyciel wekslowy (avalista) – osoba trzecia, która poręcza (gwarantuje) swoim podpisem na wekslu zapłatę sumy wekslowej przez dłużnika wekslowego. Może także być indosant (żyrant) – osoba przenosząca prawa z weksla poprzez indos (czyli „zbycie weksla”), indosant odpowiada w braku przeciwnego zastrzeżenia za przyjęcie i za zapłatę weksla. Inne rodzaje dłużników wekslowych to osoba dokonująca zapłaty z weksla w miejsce trasata lub akceptanta bez umocowania albo z przekroczeniem umocowania oraz regresat – osoba odpowiadająca z weksla w drodze regresu.

Funkcje weksla

Pierwsza to funkcja kredytowa – weksel w roli pieniądza jako zapłata za towar lub usługę – forma kredytu handlowego – kupieckiego. Druga to funkcja płatnicza – weksel jako surogat pieniądza, można nim dokonywać zapłaty, może powodować umorzenie długu pokrytego wekslem albo zabezpieczyć zapłatę weksla w przyszłości.

Kolejna jest funkcja gwarancyjna – weksel może stanowić zabezpieczenie zobowiązań pieniężnych istniejących w chwili ich wystawienia i przyszłych. Następnie mamy funkcję obiegową (przedmiot obrotu) – wierzytelność wekslowa może być przenoszona w drodze indosu na inne osoby, jak i ostatnią funkcję refinansową, która obejmuje przedstawienie weksla do dyskonta w banku pozwala posiadaczowi weksla uzyskać sumę wekslową, pomniejszoną o prowizję banku przed terminem płatności weksla przez niektórych autorów nie jest uważana za samodzielną funkcję, a jedynie za jeden z przejawów funkcji kredytowej.

Weksel

Weksel to rodzaj papieru wartościowego imiennego lub na zlecenie, w którym wystawca weksla zobowiązuje się bezwarunkowo, że inna osoba trasat dokona na rzecz odbiorcy weksla (remitenta) zapłaty określonej sumy pieniężnej weksel trasowany albo sam przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla weksel własny, sola weksel. Przy wekslu własnym wystawca jest głównym dłużnikiem odbiorcy weksla – odwrotnie niż przy wekslu trasowanym, gdzie dłużnikiem głównym jest trasat, który przyjął weksel jako akceptant, a dłużnikiem ubocznym wystawca, który odpowiada w razie niewypłacalności dłużnika głównego.
Charakterystyczną cechą weksla, z którą związana jest jego przydatność dla obrotu, jest abstrakcyjność stosunku wekslowego brak wpływu tzw. causy – przyczyny, podstawy na ważność zobowiązania z weksla, która wyraża się w określeniu „bezwarunkowe zobowiązanie”, co oznacza, że sam dokument weksla nie jest związany z jakimikolwiek innymi czynnościami prawnymi (np. umową), a więc zapłata sumy wekslowej nie może być uzależniona od jakichkolwiek innych okoliczności czy warunków.

Kredyt Społeczny – Kanada

Kredyt Społeczny to ruch polityczny w Kanadzie, opierający się na koncepcji ekonomicznej kredytu społecznego opracowanej przez Clifforda Douglasa w 1924.

Idea kredytu społecznego zdobyła pewną popularność w Kanadzie. Powstało kilka prowincjonalnych partii politycznych na niej bazujących. Partie zdołały także wprowadzić swoich deputowanych do Parlamentu Kanady, począwszy od 1935 do 1979. Największym sukcesem dla partii zakończyły się wybory do 25 parlamentu w 1962, kiedy to uzyskała 30 mandatów.

Partia powstała we wczesnych latach trzydziestych XX wieku, założona przez pastora Williama Aberharta. Wygrała wybory do Parlamentu Alberty w 1935. Zgodnie z założeniami kredytu społecznego, Aberhardt, jako premier Alberty rozpoczął emisję bonów kredytowych – Prosperity Certificates. Akcja została zatrzymana orzeczeniem Sądu Najwyższego. Aberhardt zmarł w trakcie sprawowania urzędu i został zastąpiony przez Ernesta Manninga, który utrzymując nazwę partii, zmienił jej program na liberalny.

Początkowo podzielony na wiele frakcji, zjednoczył się wokół Ligi – Social Credit League, która pod przewodnictwem W. Bennet’a dała początek partii Social Credit Party of British Columbia. Wkrótce potem partia odrzuciła ideę kredytu społecznego i stała się typową partią środka.

Dewizy

Dewizy to według polskiego prawa są to papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Szerszym pojęciem są wartości dewizowe. Nazwa pochodzi z franc. devise – „waluta”.

Wartości dewizowe to, według obecnej ustawy: zagraniczne środki płatnicze, czyli waluty obce i dewizy i złoto dewizowe i platyna dewizowa – złoto i platyna w stanie nieprzerobionym oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej; złotem dewizowym i platyną dewizową są również przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców.

Dewizami nie są waluty, długoterminowe lokaty, akcje. Waluty obce stanowią jednakże wartości dewizowe i potocznie w okresie PRL waluty wymienialne państw kapitalistycznych były także nazywane dewizami.

« Previous Entries Next Entries »